امدادگری به نام آی تی

اگر روزي بشر بتواند با کمک فناوري‌هاي موجود، با قدرت تمامي سوانح و بلاياي طبيعي را در مدت زمان قابل توجهي زودتر از زمان رخدادشان پيش‌بيني کند، مسلما انقلاب بزرگي رخ خواهد داد و ديگر شاهد اين همه تلفات و آسيب نخواهيم بود و در اين ميان حداقل چيزي که مي‌توان نجات داد جان انسان‌ها خواهد بود که ارزش آن بسيار بيشتر از آن چيزي است که بخواهيم به ديگر زواياي آن حتي فکر کنيم. يکي از اتفاقاتي که ممکن است بسيار خطرناک باشد و جان انسان‌هاي زيادي را در معرض خطر قرار دهد، هميشه در کوهستان‌هاي پر برف رخ مي‌دهد.(مانا) بله اگر تا به حال هوس کوهنوردي در رشته کوه‌هاي آلپ به سرتان زده باشد، بايد بدانيد که هر ساله بلاي طبيعي و بي‌رحم ريزش بهمن، جان بسياري از انسان‌ها را در آن نواحي مي‌گيرد. شايد براي شما هم جالب باشد که با فناوري‌هايي آشنا شويد که مي‌توانند وقوع سوانحي چون بهمن را به شما زودتر خبر دهند تا فرصت اين را داشته باشيد که جانتان را برداشته و با سرعت فرار کنيد. مسلما پيش‌بيني وضعيت آب و هوا و همچنين اندازه-گيري‌هاي دقيق، براي پيش‌بيني‌هاي احتمالي علاوه بر اين که کار بسيار سخت و دشواري است، بسيار هم مفيد خواهد بود. قبل از هر کار کارشناساني که دراين شاخه فعاليت دارند، ايستگاه‌هاي هواشناسي دقيق و مقاومي را در ارتفاعات بالاي کوه‌ها برپا خواهند کرد که با استفاده از انرژي خورشيدي کار مي‌کنند و تمامي اطلاعات را به مراکز و دفترهاي کار هواشناسي در نقاط مختلف ارسال مي‌کنند. اين دستگاه‌ها پارامترهاي معمولي مانند جهت وزش باد، دماي هوا، انرژي خورشيد و ميزان رطوبت را اندازه‌گيري خواهند کرد. ايستگاه‌هاي هواشناسي پيشرفته به کارشناسان کمک مي‌کند که بتوانند يک نظارت دائمي به اوضاع جوي کوهستان‌ها داشته باشند و به اين ترتيب بتوانند تغييرات لحظه‌اي را گزارش کنند. داده‌هايي که ايستگاه‌هاي هواشناسي جمع‌آوري مي‌کنند به مراکز فرستاده شده و در هر لحظه با کليه داده‌هايي که در پايگاه‌هاي اطلاعاتي وجود دارند و در گذشته باعث رخداد يک حادثه چون «بهمن» شده‌اند، مقايسه خواهند شد. گروهي از متخصصان هم در کوهپايه‌ها با استفاده از فناوري‌هايي مانند تصوير برداري سه‌بعدي و تاخيري تمامي خطرات و تغييراتي را که در ارتفاعات بالاي کوه رخ مي‌دهد، در هر لحظه بررسي مي‌کنند. (مانا) مثلا روند تکاملي يخچال‌هاي طبيعي به اين طريق بررسي مي‌شود تا اگر تکه‌اي از يخ قرار بود که از يخچال جدا شود، با استفاده از تصوير برداري‌هاي تاخيري و سه‌بعدي اين موضوع مشخص شده و با سرعت به تمامي ساکنان آن منطقه خبر داده شود. علاوه بر بهمن و ديگر خطراتي که بيشتر در کوهستان‌ها ساکنان را تهديد مي‌کند با استفاده از فناوري‌هاي پيشرفته امروزي مي‌توان اتفاقات ديگري مانند زلزله، سيل و رانش زمين را نيز تا حدي پيش‌بيني کرد. در ادامه بيشتر در مورد نقش آي‌تي بعد از رخداد حوادث و به خصوص بررسي حضور موثر و مفيد فناوري‌ها و اينترنت بعد از حادثه زلزله و سونامي ژاپن خواهيم پرداخت.

يک تيم نجات از راه دور
شايد شما فرسنگ‌ها از محل حادثه دور باشيد، ممکن است که هيچ تجربه‌اي هم در کارهاي امدادي نداشته باشيد، اما مهم نيست، شما هنوز هم مي‌توانيد يکي از اعضاي تيم نجات باشيد. اکنون ما در زمانه‌اي به سر مي‌بريم که در آن شبکه‌هاي اجتماعي ارزش حياتي پيدا کرده‌اند. مسلما تکنولوژي‌ها نقش بسيار پر رنگي در سر و سامان دادن به اوضاع بعد از سوانح و بلاياي طبيعي دارند. (مانا) نزديک‌ترين فاجعه‌اي که به تازگي براي بشر رخ داد و مي‌توان به راحتي نقش فناوري‌ها و اينترنت را در سازمان‌دهي به آن مشاهده کرد، اتفاقي است که براي مردمان ژاپن رخ داده است. يکي از سخت‌ترين کارهايي که بعد از اين اتفاق وجود دارد اين است که افراد بتوانند تشخيص درستي از وضعيت و نيازمندي‌هاي لازم در هر لحظه داشته باشند. در اين شرايط است که اينترنت مي‌تواند به يک ابزار بسيار مفيد براي بازمانده‌هاي فاجعه و همه امدادگران تبديل شود و شايد بتوان گفت که به اين ترتيب بهترين تيم امدادگر را مي‌توان به صورت مجازي سازمان دهي و مديريت کرد. همه ما مي‌دانيم که ژاپن يکي از پيش‌رو ترين کشورها در زمينه فناوري‌هاست و پيشرفته‌ترين دستگاه‌هاي هشدار دهنده و پيش‌بيني کننده حوادث در اين کشور فعال هستند. گرچه ممکن است اين سيستم‌ها نتوانند مدت زمان زيادي قبل از وقوع حادثه خبر دهند اما خوب است که بدانيد همين سيستم‌هاي پيشرفته چند لحظه ارزشمند به مردم ژاپن وقت دادند و آن‌ها را قبل از قدرتمندترين زلزله جهان و سونامي که به دنبالش آمد، آگاه ساختند. اين آگاه سازي در قالب هشداري بود که براي بعضي از مردم مستقيما به گوشي‌هاي تلفن همراهشان فرستاده شد اما متاسفانه هنوز هم هيچ فناوري قادر نيست که جلوي ويراني که بعد از يک بلاي طبيعي رخ مي‌دهد را بگيرد. به طور حتم صحنه‌هاي مربوط به وقوع سونامي و زلزله را در رسانه‌هاي مختلف ديده‌ايد. يک لحظه تصور کنيد که اگر در آن زمان اين اتفاق براي شما رخ مي‌داد و در حدود چند دقيقه قبل از وقوع حادثه، از رخ دادن آن مطلع مي‌شديد، چه کار مي‌کرديد. همان‌طور که شنيده‌ايد، بعد از اين حادثه بيش از هزاران نفر مفقود شدند و تعداد زيادي هم زير آوار مانده و آسيب ديده‌اند. در سرزميني که مردمان آن شيفتگي زيادي به تکنولوژي دارند، اصلا دور از ذهن نيست که فناوري نقش پررنگي در رويدادهاي بعد از اين فاجعه داشته باشد.

اپراتورهاي هوشمند به داد مردم رسيدند
ژاپني‌ها هميشه در زمينه استفاده از پيشرفته‌ترين فناوري‌هاي روز پيشگام بوده و ادعا داشته‌اند. بعد از رخداد سونامي ژاپن فناوري پيش از هر چيز ديگر به داد مردم اين سرزمين رسيد و آن‌ها را از حال هم باخبر کرده و در مديريت وقايع پس از فاجعه به آن‌ها کمک کرد.(مانا) جالب است که بدانيد بعد از اين اتفاق اپراتور ژاپني NTT docomo، يک سيستم پيغام اضطراري ارائه داد تا هر فردي که زنده مانده است و به تلفن دسترسي دارد با صداي خودش براي افراد فاميلش پيغام بگذارد. به اين ترتيب تمامي افرادي که در جست‌وجوي شماره تلفن آن‌ها بودند به آساني مي‌توانستند پيغام را بشنوند. با اين که بخش‌هاي وسيعي از ژاپن به طور کامل از بين رفت و تمامي خطوط تلفن همراه هم قطع شد، اما دسترسي به اينترنت از طريق کابل‌هاي تلفن هنوز امکان پذير بود. سايت الکسا اطلاعات آماري بسيار جالبي را در مورد کاربران اينترنتي کشور ژاپن ارائه کرده است که مسلما براي شما هم جالب خواهد بود. اين سايت طبق نمودارهايي که ارائه کرده است، ميزان استفاده از سايت گوگل توسط کاربران ژاپني را از 10 روز قبل سونامي تا 10 روز بعد از آن به تصوير کشيده است. (مانا) در روز 11 مارس که روز حادثه بوده است، علي رغم وقوع سونامي، زلزله و آتش سوزي‌هاي بعد از آن و همچنين قطعي کابل‌هاي برق، تعداد کاربران اينترنتي ژاپني در اين روز هيچ تغييري نداشته است و هميشه روند ثابتي را طي کرده است و اين موضوع نشان دهنده اين امر است که مردم اين کشور حتي در سخت‌ترين و بدترين شرايط هم دل از فناوري‌ها نمي‌کنند و تمامي امور روزمره خود را براساس استفاده از فناوري‌ها برنامه ريزي مي‌کنند. انعطاف پذيري شبکه و استقامت کابل‌هايي که زير درياي ژاپن، انتقال اطلاعات و برقراري ارتباط ميان مردم را در آن روزهاي سخت ممکن کرد، توانست که به يک ابزار قدرتمند براي سازمان‌دهي شرايط تبديل شود. برقرار ماندن شبکه و زيرساخت‌هاي ارتباطي ژاپن و امکان استفاده از سيستم‌هاي رايگان WiFi، مکالمات اسکايپ را در بيش از 5هزار نقطه مخابراتي براي کليه کاربران امکان پذير کرد.

با فناوري، حادثه هم خبر مي‌کند
حرفي که هميشه ما از گوشه و کنار شنيده‌ايم، اين بوده است که « حادثه، خبر نمي‌کند «، اما مسلما اين حرف هم به زماني مربوط مي‌شود که علم تا اين اندازه پيشرفت نکرده و فناوري‌ها مانند امروز نقش پر رنگي در زندگي انسان‌ها نداشته‌اند. امروزه فناوري‌ها حتي در پيش‌بيني حوادث و بلاياي طبيعي هم به کمک انسان‌ها مي‌آيند و با اين که هنوز به اين قدرت نرسيده‌اند که مدت زمان بسياري قبل از حادثه خبر دهند، باز هم غنيمت هستند.(مانا) مسلما آي‌تي در تمامي ابعاد زندگي امروز نقش داشته و نفوذ کرده است. در موضوع ويژه اين هفته قصد داريم که به بررسي نقش فناوري اطلاعات و ارتباطات و به خصوص اينترنت در پيش‌بيني بلاياي طبيعي و همچنين نقش آي‌تي در امداد رساني پس از رخ دادن يک حادثه بپردازيم. با توجه به اتفاقاتي که به تازگي براي مردم کشور ژاپن رخ داد نگاهي به اين موضوع مي‌تواند کاربردهاي وسيعي داشته باشد و به طور حتم اين موضوع براي افراد بسياري مفيد و جذاب خواهد بود و شايد باعث شود که با چشمي بازتر به رويدادهاي اطرافمان نگاه کنيم.

شبکه‌هاي اجتماعي منحصر به فرد
بايد بدانيد که فقط ارتباطات تک تک آدم‌ها با هم در بهبود شرايط بعد از حادثه تاثيرگذار نبوده، بلکه شبکه‌هاي اجتماعي جهان مجازي با روند رو به پيشرفتي که داشته‌اند، نقش اساسي را در موقعيت هاي بحراني بازي مي‌کنند. معمولا وقتي که صحبت از شبکه‌هاي اجتماعي مي‌شود، اولين پايگاه‌هايي که به ذهن کاربران مي‌رسد، توييتر و فيس‌بوک هستند. اما همان‌طور که ژاپني‌ها فرهنگ و زبان منحصر به فرد خودشان را دارند، دوست دارند که شبکه‌هاي اجتماعي‌شان هم به خودشان اختصاص داشته باشد. يکي از اين شبکه‌ها mixi نام دارد که با داشتن بيش از 20 ميليون کاربر محبوب‌ترين شبکه اجتماعي ژاپني است. کاربران ژاپني از طريق اين شبکه با افرادي ارتباط برقرار مي‌کنند که ممکن است آن‌ها را نشناسند و از طريق اين شبکه تيم‌هايي در رشته‌هاي مختلف تشکيل مي‌دهند. (مانا) شايد براي شما هم جالب باشد که کمي از روند فعاليت اين شبکه بعد از رخداد فاجعه در ژاپن اطلاع پيدا کنيد. به عنوان نمونه فردي که رستوراني نزديک به محل زلزله زده داشته است، در اين پايگاه اعلام کرده است که هنوز آب و مواد اوليه براي پخت غذا دارد و مي‌تواند تا مدت زماني به مردم غذاي مجاني بدهد. در سال 1995 هم در غرب ژاپن زلزله شديدي رخ داد و به اعتقاد کاربران ژاپني اگر در آن زمان هم mixi وجود داشت، آدم‌ها بسيار راحت‌تر با هم ارتباط برقرار کرده و مي‌توانستند که به هم کمک کنند. نبايد فراموش کرد که در حال حاضر شبکه‌هاي اجتماعي فقط يک ابزار ارتباطي نيستند و ما مي‌توانيم کليه اطلاعات را از اين پايگاه‌ها استخراج کرده و آن‌ها را به صورت بلادرنگ در نقشه‌هاي مجازي به کاربران ديگر نشان دهيم. شايد بتوان گفت که رسيدن شبکه‌هاي اجتماعي به اين چنين جايگاهي، بيشتر به لطف جنبشي است که براي اولين بار در آفريقا اتفاق افتاد.

پديده‌اي با نام Ushahidi
بعد از اتفاقاتي که در سال 2007 در آفريقا افتاد و باعث آزار و اذيت بسياري از مردم در آن ناحيه شد، پديده‌اي با نام Ushahidi، به وجود آمد که مي‌توان گفت شروعي براي تحولات شبکه‌هاي اجتماعي و تاثيرگذاري آن‌ها در اتفاقات و سازمان‌دهي بعد از فجايع بود. اريک هرسمن که مدير اين پايگاه است، اعتقاد دارد که مردم مي‌توانند در مديريت هر اتفاقي از طريق جهان مجازي و دريافت اطلاعات حقيقي بهترين عملکرد را داشته باشند.(مانا) از سال 2008 به بعد از اين پايگاه براي به تصوير کشيدن بلاياي طبيعي که در اقصي نقاط جهان رخ داده است، استفاده شده است. به عنوان نمونه زلزله هايئتي و آتش سوزي وسيعي که در جنگل‌هاي روسيه رخ داد در اين پايگاه بسيار ملموس به تصوير کشيده شده و به شکلي صحيح مديريت شد. در مورد فاجعه‌اي که در ژاپن رخ داد هم در حدود 2 ساعت بعد از رخداد حادثه تمامي امدادگران نقشه‌هايي را که اين پايگاه به صورت بلادرنگ در اختيارشان قرار مي‌داد، مورد استفاده قرار دادند. يک پايگاه ديگر که در اين چند وقت در ژاپن در قالب يک فرشته نجات ظاهر شده بود، سايتي با نام esri است که به شکل متفاوتي عمل مي‌کند. اين پايگاه پست‌هاي ushahidi را با ويدئوهاي يوتيوب و اطلاعات فيس بوک و فيدهايي که در توييتر وجود دارد ترکيب کرده و در کنار اطلاعاتي که توسط سازمان‌هاي رسمي ارائه مي‌شوند ادغام کرده و در اختيار کاربران قرار مي‌دهد. در نهايت اين اطلاعات تصوير بسيار معتبري از جزئيات رويداد را شکل مي‌دهند. جالب است بدانيد که در خارج از ژاپن هم گروه‌هايي به صورت داوطلب وجود دارند که به جمع‌آوري اطلاعات و تشکيل گروه‌هاي امداد در کشورهاي ديگر مي‌پردازند. به طور مثال گروه مجازي Crisis Commons، به سازمان ملل براي در پيش گرفتن بهترين عکس‌العمل در مقابل بلاياي طبيعي مشاوره مي‌دهد و از اين طريق عملکرد اين سازمان را تا حد بسياري بهبود مي‌بخشد. (مانا) به طور مثال اين گروه، اطلاعاتي را در اختيار مردم مي‌گذارد که ممکن است براي آن‌ها بسيار حياتي باشد، مثلا اين که کدام بانک‌ها باز هستند، کدام مراکز خريد جنس براي فروش يا ارائه رايگان دارند و يا اين که چه بيمارستان‌هايي توانايي پذيرش بيمار را دارند.

هوندا، هم امدادرسان مي‌شود
در زماني که يک فاجعه براي مردم يک کشور رخ مي‌دهد، تمامي افراد در نقاط مختلف جهان تلاش مي‌کنند که به طريقي در نقش يک امداد رسان ظاهر شوند و بتوانند دردي را از دل مصيبت زدگان بردارند. اين موضوع در ميان شرکت‌هايي که در زمينه توليد فناوري‌ها و مديريت اينترنت فعاليت مي‌کنند بيشتر به چشم مي‌خورد. در مورد زلزله‌اي که در ژاپن رخ داد هم شرکت توليد کننده خودرو «هوندا» زودتر از ديگران در اين زمينه پيشگام شده بود. (مانا) اين شرکت کليه ماشين‌هايش را به فناوري GPS مجهز کرده است و بعد از زلزله به تمامي خودروهايي که قابليت اتصال به اينترنت دارند، اطلاع مي‌دهد که کدام مسيرها هنوز باز هستند و کدام راه‌ها شلوغ‌تر است و به اين ترتيب به مردم کمک مي‌کند که بهترين مسير را براي حرکت انتخاب کنند. اين شرکت امکاني را فراهم کرده است که اطلاعات به سريع‌ترين زمان ممکن به روز شده و در اختيار مردم قرار بگيرند. همچنين نقشه‌اي از راه‌ها و خرابي‌هاي به وجود آمده به صورت مستقيم روي صفحات نمايش خودروهاي اين شرکت براي رانندگان نمايش داده خواهد شد تا از گزارش لحظه به لحظه وضعيت راه‌ها اطلاع پيدا کنند.

بازي‌هاي اجتماعي، نجات‌بخش مي‌شوند
در اين چند سال اخير بازي‌هاي اجتماعي در بستر اينترنت رواج بسيار زيادي پيدا کرده‌اند و روز به روز هم بيشتر در ميان کاربران محبوبيت پيدا مي‌کنند. شايد برايتان عجيب باشد که بشنويد بازي‌هاي رايانه‌اي هم مي‌توانند به عنوان يک تيم نجات به تمامي مصيبت زدگان کمک کنند. يکي از بازي‌هايي که در ميان کاربران بسيار محبوب است و توانسته که پس از فاجعه ژاپن مفيد واقع شود بازي اجتماعي FARM ViLLE، است.(مانا) جالب است که بدانيد اين بازي در ظرف کمتر از 12 ساعت توانست يک سيستم اهداي کمک به راه انداخته و تيم قدرتمندي را براي جمع‌آوري کمک به زلزله زدگان تشکيل دهد. اين پايگاه بيش از 80 ميليون کاربر دارد و حالا فکر کنيد که با اين جمعيت ميزان کمک‌هاي اهدايي به چه مقدار مي‌تواند باشد. اين گونه است که مي‌توان گفت تمام جهان براي کمک به يک قشر خاص بسيج مي‌شوند و با استفاده از فناوري‌هاي موجود در جهان مجازي مي‌توان گفت که ديگر مهم نيست که ما چه قدر فاصله با مکان رخداد حادثه داشته باشيم، تنها چيزي که اهميت دارد اين است که قلبي مهربان داشته و تصميم بگيريم که به هم‌نوعانمان کمک کنيم.

روبات‌ها، پيش مرگ انسان‌ها مي‌شوند
متاسفانه يکي از بزرگترين مشکلات و خطراتي که براي مردم کشور ژاپن وجود دارد، خطراتي است که به خاطر آسيب رسيدن به نيروگاه‌هاي هسته‌اي به وجود آمده است. به خاطر مشکلاتي که در اين زمينه به وجود آمده است، بسياري از محله‌هاي اين کشور خالي از سکنه شده است و صلاح نبوده که کسي در اين مناطق زندگي کند. اما اين مناطق بايد توسط تيم‌هاي امداد مورد جست‌وجو قرار داده مي‌شدند، تا اگر کسي زير آوار مانده باشد شناسايي شده و کمک‌هاي لازم سريعا به افراد برسد. در اين موقعيت است که فناوري‌ها و ابزارهاي پيشرفته بار ديگر به کمک انسان‌ها مي‌آيند تا اين که کمتر در معرض خطر قرار بگيرند. کشور ژاپن يکي از اولين مکان‌هايي است که در زمينه توليد روبات‌ها و تکنولوژي‌هاي مربوط به آن‌ها فعاليت خود را آغاز کرد و در اين زمينه حرف‌هاي بسياري براي گفتن دارد. شايد بتوان گفت که تمام دانشي که در سال‌هاي گذشته توسط دانشمندان ژاپني کسب شده و اندوخته شده بود در زمان رخداد اين مصيبت به کمک مردم اين کشور آمد و باعث شد مردم اين سرزمين تا حد بسيار زيادي بتوانند روي پاي خودشان ايستاده و سريعا به اوضاع به وجود آمده، سرو سامان بدهند. روبات‌ها در اين فاجعه کمک بسياري به مردم اين کشور کرده‌اند که از ميان آن‌ها مي-توان به اين مورد اشاره کرد که آن‌ها به مناطقي فرستاده شدند که براي انسان‌ها خطرناک است. (مانا) اين روبات‌ها تصاويري را از روي خرابه‌ها تهيه کرده و به صورت بلادرنگ در اختيار مردم قرار مي‌دهند تا در صورت پيدا شدن موردي، سريعا انسان‌ها براي نجات اقدام کنند. علاوه بر اين روبات‌ها سنسورهايي هم ساخته شده است که تشخيص مي‌دهند که آيا در مکاني انساني زنده و مدفون شده وجود دارد يا نه. در حادثه اخيري که براي مردم کشور ژاپن رخ داد بيش از هر چيزي، فناوري به کمک مردمان اين سرزمين آمد و باعث شد که مشکلات به وجود آمده تا حد زيادي به درستي مديريت شوند. اين موضوع باعث مي‌شود که کمي جدي‌تر به اين فکر کنيم که چه قدر فناوري‌ها و ابزارهاي ارتباطي مي‌توانند در زمان مصيبت به کمک ما بيايند. (مانا) حال اگر ما خودمان به مخالفت با استفاده از اين ابزارهاي پيشرفته و ارتباطي برخيزيم، مسلما شانس زيادي را براي کمک به خودمان در شرايط سخت از دست خواهيم داد

درباره‌ی گلسا ماهیان

حتما ببینید

مرد محبوب صنعت گیم

همواره در صنایع گوناگون، افرادی وجود دارند که بهترین­‌ها و با کیفیت ترین­‌ها را ارائه …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *